De Smokkelmolen voorheen Molen van Neercanne

De Smokkelmolen, die verscholen ligt aan de oevers van de Jeker in Kanne, werd eindelijk in ere hersteld. Het beschermd monument kreeg na de restauratie een nieuwe functie als Bed & Breakfast & More. Niet enkel het gebouw maar ook de molenmechanieken werden geheel gerestaureerd tot een weer werkende graanmolen. Door gebruik te maken van de altijd stromende Jeker wordt met het rad nu ook groene energie opgewekt. De Smokkelmolen van Kanne werd door de restauratie een levend monument.


 

desk spreuk3

Geschiedenis van de molen

Op de westelijke spitsgevel van de watermolen bevindt zich, onder een druiplijst en geflankeerd door zuiltjes een tekstschild met bovenstaande chronogram. Het chronogram verwijst naar het jaar 1842. Het betreft mogelijk een huwelijksgeschenk gezien de initialen AC – Anna Colson - en PS – Paulus Straetmans. Hierover is echter geen zekerheid.

Er werd heel wat archiefonderzoek gedaan naar de molen van Neerkanne, maar deze watermolen was minder belangrijk dan de molen van Opkanne. Daardoor is er spijtig genoeg weinig archiefmateriaal bewaard gebleven. Er is nog steeds onduidelijkheid over het bouwjaar van de oorspronkelijke korenmolen.

Uit de publicatie “Eigennamen van bezitters van de Smokkelmolen”, geschreven door Pastoor van Heukelom is er reeds een verwijzing naar 1531. Uit deze publicatie kunnen we volgende mooie anekdote lezen:

31 maart 1641:

"molen gevisiteerd op verzoek van Jan Aerpot (…) Het dak, met leien bedekt, is geheel ontdekt in zoverre dat er niet een schrede plaats geheel is, de regen valt erdoor. Het houtwerk binnen den molen door de regen zo verrot dat daartoe noodzakelijk moet voorzien worden of de molen zal geheel kunnen invallen. De stallen zijn eveneens slecht voorzien van daken en wanden gedeeltelijk overeind gevallen. Bovendien is er geen deur of venster die geen reparatie behoeft."

In het archief van de Smokkelmolen vinden we ook nog onderstaande grappige anekdote terug:

29 juli 1630:

"gerechtelijk gevisiteerd werd de molen zeer vervallen bevonden, een zijmuur van het dak tot het water toe omgevallen in het water, vier zolders met leem belegd heel in stukken zoo dat er haast geen vat gersten op kan liggen. Gesaiseert wegens niet betaling van Michel Godding junior, en verkocht aan Jan Daemen x Heilke Schreurs, dochter van Jan Schreurs schepen en molenaar te Opcanne.

Jan Daemen was een neef van Michel Godding X Cathrijn. Heilke Schreurs sterft in het kinderbed op 3 maart 1634. Jan Daemen is al dood. Het kind wordt uitbesteed bij Cornelis Moers, moederlijke oom, die een koe krijgt voor heur. Nooddruk (geschat op 10 rijksdaalders). De meubelen worden verkocht om de schulden te betalen."

Ook in de eeuwen daarna blijkt de molen veelvuldig te zijn opgelapt en hier en daar verbouwd.

Rond 1960 werd de molen stilgelegd en in 1965 zijn het rad en de sluizen verdwenen. Ook de watertoevoer direct langs het molengebouw werd drooggelegd. De inwendige maalinstallatie is wel bewaard gebleven.


 

Desk restaureren

De restauratie

In 2008 werd de Smokkelmolen gekocht door de huidige eigenaren. Dankzij de inzet en kennis van twee gespecialiseerde architectenbureaus konden de restauratieplannen worden uitgevoerd. Na 5 jaar onderzoek, plannen en ontwerpen, kon in januari 2014 gestart worden met de uiteindelijke restauratie van de Smokkelmolen.

De molen werd weer draai- en maalvaardig gemaakt en wordt door de nieuwe eigenaars ook ingezet om groene energie op te wekken. Om de molen maalvaardig te maken moest de Jeker verbreed worden zodat het gerestaureerde molenrad terug in de stroom lag.

Het grote molenhuis werd omgetoverd tot een prachtige Bed & Breakfast & More.

De ingrijpende restauratie werd voltooid in februari 2016. Het gebouw is vanaf de funderingen onder de bodem van de keldergewelven tot en met de nok van het dak, en over de gehele lengte langs de Jeker, van watertoevoer, waterrad en waterkanaal tot en met de molentechnieken binnen, gerestaureerd.

Om dit grootse project te kunnen realiseren moesten de eigenaars beroep doen op verschillende organisaties. Zowel onroerend erfgoed, industrieel erfgoed, de VMM, een gespecialiseerd molenmaker, een molenradbouwer uit Duitsland en aannemers met kennis van monumenten werden betrokken partners.


 

Desk openmolendagen1

Open molendagen

Van april tot en met oktober wordt op zondag de deur van de Smokkelmolen opengezet voor bezoekers. Van 13 uur tot 17 uur kan u als bezoeker genieten van een demonstratie van de graanmolen. Scholen en groepen kunnen na afspraak de molen op maandag bezoeken.